مصطفى النوراني الاردبيلي

579

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

گرديده و ديسقوريدس نيز از آن نام برده و گفته است كه : آن داراى دُمى مانند عقرب دارد و سفيد رنگ مانند سنگ مرمر است و همچنين علمايى مانند : THELYPHONON - PLINY - THEOPHRASTUS - SCORPDE در مورد آن بحث كرده‌اند . مصنف كتاب مخزن الادويه مىنويسد كه : درونج مانند عقرب ريشه‌اى گره‌دار است كه از بيرون به رنگ خاكسترى و از داخل سفيد است ، كمى تلخ و خوشبو و برگ آن مايل به زردى است و شبيه برگ بادام است . گل آن زرد ، از داخل خالى است ، اين گياه در اسپانيا و شام ديده مىشود . خصوصا بر كوه يبرورات كه آن را عقربى مىگويند . اين دارو دو نوع است ، تركى و فارسى ، كه نوع فارسى آن از لحاظ داروئى مفيد است و آن حل كننده بلغم ، مرض كيسه صفرا ، مقوى قلب ، مسكن تشنج اعصاب و براى ماليخوليا ، سوء هضم ، درد رحم و نفخ معده مفيد است و علاوه بر اين علاج گزيدن عقرب و حيوانات سمى است . اگر آن را در منزل آويزان كنند مرض طاعون را دور مىكند . زنهاى حامله آن را در وسط كمر مىبندند و آن جنين را حفاظت مىكند و درد زائيدن را كم مىكند و آن را در اطاق نزديك رختخواب آويزان مىكنند خواب بد را دور كرده و خوابهاى خوش مىآورد . داروئى است كه زياد استعمال مىشود ، خصوصا اطباى مسلمين هند زياد توصيف مىكنند . عصاره 100 گرم آن 6051 % ماده قابل حل دارد . 206 % گلوكز و مواد موسيلاژ در آن هست ، نيز با جوشاندن با HYDROCHLORIC ACID 1 % درصد از آن % 52 در شكر حاصل شده حل شده در الكل از آن ماده كم چربى حاصل گرديده كه در آب حل مىشود . « 1 »

--> ( 1 ) - فارماكو گرافيا ، ج 2 ، ص 292 .